Piet Moget

Vanaf 13 december – 17 januari 2009:

Piet Moget – expositie schilderijen

Port-la-Nouvelle, zondagochtend 2 november

“Il n’avait pas un sou”, vertelt de hotelier in Port-la-Nouvelle me wanneer hij de geschiedenis verhaalt hoe Piet Moget in 1952 – “en vélo !” – bij zijn ouders aanklopte. Hij zou er maanden een gastvrij onderdak vinden, in ruil voor schilderijen van de omgeving. Hoe stereotiep kan de carrière van een kunstenaar zijn? Kort na de oorlog verlaat het kunstenaarsechtpaar Piet Moget en Mary Schallenberg, Nederland om uiteindelijk in Port-la-Nouvelle, aan de toen nog ongenaakbare kuststrook van de Languedoc, hun definitieve bestemming te vinden. “Met de fiets, Mary achterop, zijn we tot Collioure gegaan, maar dat was ons veel te pittoresk.”

Ik bezoek Piet om de definitieve keuze voor de expositie in Amsterdam te maken. In de inmiddels vele jaren dat we, meestal ’s zomers, Piet, Mary en hun dochter Layla bezoeken, zag ik nooit eerder de kust en de zee als op deze vroege zondagochtend van “Toussaint”.
De lucht boven de zee is loodgrijs, zwart bijna, de straffe wind komt uit het Zuidoosten, waardoor een stevige branding over het strand rolt tot aan de boulevard. Over de strekdam, die de haveningang van de zee scheidt, hét motief van Moget, slaan hoge golven. Het contrast met de schilderijen lijkt niet groter te kunnen zijn. Stilte, lucht, water en – vooral – licht, kenmerken immers al vijftig jaar het oeuvre van Piet Moget. En nu is het alles behalve stil en licht.
Ik sta gefascineerd te kijken op dezelfde plek aan de kade, waar hij sinds 1958 zijn motief vindt. En dan ineens zie ik, ondanks de regen en de zwarte wolken, dat licht waarover Piet het altijd heeft.
Wellicht juist nú, omdat de contrasten zo groot zijn, valt het me op dat de haveninstallaties, de kranen, silo’s en tanks fel afsteken tegen de donkere lucht. Ergens wordt dus toch dat licht gereflecteerd via lucht en water op die witte en oranje installaties. Zelfs de massieve keien van de strekdam vangen licht op, terwijl de lucht erboven toch werkelijk zwart is.

“MIJN HELE WERK IS CONCEPTUEEL”

Even later, in de prachtige ruimten van het L.A.C., het Lieu d’Art Contemporain, waar hij samen met Layla in de loop der jaren de meest fantastische exposities organiseerde, vertel ik Piet van mijn ervaringen die ochtend. Hij is uiteraard niet verrast door mijn observaties en terwijl we ons aan de keuze voor de expositie zetten, praten we over zijn visie op het licht, dát licht, en over de natuur als motief, zíjn motief.
Het zicht op de strekdam aan de kade van Port-la-Nouvelle of de horizon vanuit zijn atelier aan het strand enkele kilometers verderop, heeft Moget nodig, elke dag weer. Toch is de verbeelding van het thema, de natuur, volkomen ondergeschikt aan het doel, het maken van een schilderij als uiting van een idee. Op mijn vraag of hij dan een zekere abstractie nastreeft, antwoordt hij duidelijk ontkennend. “Mijn hele werk is conceptueel”, stelt hij. De natuur als middel, de verbeelding ervan ondergeschikt aan het idee; Piet Moget streeft naar dat ene ultieme schilderij, een schildersleven lang ! Gebruik maken van steeds weer datzelfde thema en motief doet Piet af als “een soort luiheid”.
Het tastbare landschap is eenvoudig voor handen, het ongrijpbare licht te vatten blijft zijn streven.

november 2008
Paul J.van Rosmalen