Werken
  • Jan Henderikse, Untitled, 2018
    Untitled, 2018
  • Jan Henderikse, Untitled, 2017
    Untitled, 2017
  • Jan Henderikse, Untitled (Twin Towers Delft), 2015
    Untitled (Twin Towers Delft), 2015
  • Jan Henderikse, Nul, 2014
    Nul, 2014
  • Jan Henderikse, Zero, 2014
    Zero, 2014
  • Jan Henderikse, Shredded value, 1979/2014
    Shredded value, 1979/2014
  • Jan Henderikse, Untitled, 1979 c.
    Untitled, 1979 c.
  • Jan Henderikse, PNY 17-C, 1968
    PNY 17-C, 1968
  • Jan Henderikse, Untitled, 1968
    Untitled, 1968
  • Jan Henderikse, PP 11-A, 1966
    PP 11-A, 1966
  • Jan Henderikse, PPH 7.C, 1964 c.
    PPH 7.C, 1964 c.
  • Jan Henderikse, Untitled, 1962/2018
    Untitled, 1962/2018
  • Jan Henderikse, Untitled, 1957
    Untitled, 1957
Biografie

In 1960 signeert Jan Henderikse in zijn nieuwe woonplaats Düsseldorf de Oberkasseler Brücke. Deze daad markeert een artistieke breuk in zijn leven. Het jaar ervoor verlaat hij Nederland en zijn geboortestad Delft. Hij laat ook defnitief de schilderkunst achter zich. Met zijn grote vriend en mentor Jan Schoonhoven - 'de oude meester', zoals Henderikse hem tot op de dag van vandaag blijft noemen - richt  hij samen met Armando en Henk Peeters de Nul-groep op. herman de vries sluit zich ook aan. In Düsseldorf deden zich interessante ontwikkelingen voor. ZERO is er opgericht door Heinz Mack en Otto Piene en Uecker sluit zich bij hen aan. Er zijn een paar avant-garde galerieën, Gunar en Schmela, waar de nieuwe kunst getoond wordt.

 

ZERO in Duitsland, NUL in Nederland, AZIMUTH in Italië en NOUVEAU RÉALISME in Frankrijk: het zijn bewegingen met paralelle zienswijzen en doelstellingen en met onderlinge, vriendschappelijke verbanden. Wat ze met elkaar gemeen hebben is de afwijzing van de schilderkunst en van kleur in het algemeen. Monochroom moet het zijn en het liefst nog wit. Verder zijn serialiteit (produktiematige vervaardiging van kunstvoorwerpen) en repetitie (herhaling van gelijke patronen) belangrijke kenmerken.

 

Voor Henderikse is kunst niet zo zeer een object maar vooral een idee. Hij gaat uit van voorwerpen die er al zijn en die niet als kunst gemaakt zijn. Kurken, nummerplaten, munten, prullaria: Henderikse assembleert ze tot reliëfs. Hij is de man van de 'ready-mades'. Kunst creeëren door deze niet zelf te maken, is zelfs zijn ultieme uitdaging. Met neon-ontwerpen heeft hij al vaker sculpturen gemaakt, laten maken. In Antwerpen, een half jaar geleden, schrijft hij op een vel papier een aantal keren de woorden 'nul' en 'ZERO'. Door een glasblazer en neon-technicus zullen deze ontwerpen worden uitgevoerd in neon. Jan is enthousiast over de blokken, tevens transformators, waarop de neon-letters gemonteerd moeten worden. Hij signeert en nummert ze alvast, twee series van zes. Dat een en ander nog uitgevoerd moet worden is van geen belang. De signatuur is er eerder dan het kunstwerk zelf. 

Voor Jan Henderikse is kunst immers meer een idee dan een object.

 

Henderikse woont in Curaçao, Antwerpen en New York. Hij was een van de belangrijkste deelnemers aan de belangrijke Guggenheim-tentoonstelling "ZERO: Countdown to Tomorrow, 1950s-60s" in 2015.

Tentoonstellingen
Publicaties
Overzicht

Jan Henderikse (*1937, Delft, Nederland) is pas vijftien als hij de eveneens in Delft geboren Jan Schoonhoven (1914-1994) ontmoet die zijn oudere collega, zijn mentor en een levenslange vriend zal worden. Henderikse begint tijdens het studeren aan de 'Vrije Academie' in Den Haag van 1955 tot 1958 op informele wijze tekeningen te maken.

          In 1958 vindt op initiatief van Henderikse de eerste informele kunsttentoonstelling plaats in de refter van het Delft Polytechnic College. Uit deze eerste tentoonstelling is de Nederlandse Informele Groep voortgekomen met leden Armando, Kees van Bohemen, Henderikse, Henk Peeters en Jan Schoonhoven.

 

          1959-1960 - Start van een internationale tour met de Nederlandse Informele Groep, met exposities in België, Denemarken, Duitsland, Groot-Brittannië en Nederland. Verhuist naar Keulen en later naar Düsseldorf. Creëert zijn eerste assemblages met gevonden voorwerpen. Contact met de ZERO-cirkelartiesten. Signeert de Oberkasseler-brug in Düsseldorf als origineel kunstwerk en creëert zijn eerste installatie van houten groentekratten.

           1961 - Oprichting van de Nederlandse Nul-groep, met leden Armando, Henderikse, Henk Peeters en Jan Schoonhoven. Deelname aan internationale ZERO-tentoonstellingen. Reist tussen Duitsland, Nederland, België en Parijs.

           1962 - Neemt deel aan de tentoonstelling Nul (1962) in het Stedelijk Museum Amsterdam, met zijn installatie van houten bierkratten. Henderikse vestigt zich op Curaçao en werkt met assemblages en readymades; maakt zijn eerste seriewerken met foto's.

           1965 - Deelname aan de São Paulo Art Biennial, Brazilië, als officiële vermelding van de Nederlandse Antillen.

           1968 - De kunstenaar verhuist naar Manhattan, New York en werkt voornamelijk met assemblages van gevonden objecten en fotografische reeksen. Solotentoonstellingen in Museo de Bellas Artes, Caracas en Stedelijk Museum Amsterdam.

           1975 - Sinds het midden van de jaren zeventig gaat Henderikse weer aan de slag met geld in de range van munten tot speelgoed en kitscherige voorwerpen. Deelname aan internationale filmfestivals met zijn experimentele films uit 1974-1975.

           1980 - In de eerste helft van de jaren tachtig werkt Henderikse met kunstenaarsboeken en edities; frequente reizen naar Berlijn, Duitsland.

           1987-88 - Verhuist naar Berlijn op uitnodiging van DAAD (Duitse Academische Uitwisselingsdienst), en heeft daar tot 2000 een tweede studio. Vanaf het midden van de jaren tachtig richt Henderikse zich op foto-objecten en werkt daarnaast uitgebreid met readymades, rommel, speelgoed en kitscherige objecten. Conceptueel gefotografeerde werken, veelvouden en readymades vormen tot op de dag van vandaag het centrum van zijn werk.

           1992 - Lezingen aan de Berliner Sommerakademie, Berlijn, Duitsland.

           2000 - Reist tussen New York en Antwerpen, waar hij tot op heden een tweede studio heeft.

           2007 - Uitgebreide solotentoonstellingen in het Staatliches Museum Schwerin en Stadtgalerie Kiel. Neemt deel aan grote groepstentoonstellingen in Düsseldorf, Saint-Étienne, Londen, Amsterdam en New York.

           2012 - Deelname aan de tentoonstelling Caribbean: Crossroads of the World, El Museo del Barrio / Queens Museum / The Studio Museum in Harlem, New York. In 2014 reisde de tentoonstelling naar Pérez Art Museum Miami (PAMM).

           2013 - Deelname aan de tentoonstelling ZERO, Museu Oscar Niemeyer, Curitiba, Brasil. De tentoonstelling reisde naar Fundaçāo Iberê Camargo, Porto Alegre, Brazilië en Pinacoteca do Estado de São Paulo, Brazilië.

           2014-2015 - Deelname aan de tentoonstelling ZERO. Aftellen tot morgen, jaren 50-60 in het Solomon R. Guggenheim Museum, New York. In 2015 reisde de tentoonstelling naar Martin-Gropius-Bau, Berlijn en het Stedelijk Museum Amsterdam.

           2018 - Retrospectieve solotentoonstelling, Jan Henderikse. Alles en niets in het Stedelijk Museum Schiedam, Nederland.

          2026 - Retrospectieve solotentoonstelling, Jan Henderkse. ¡SUPER!, in het Museum EICAS, Deventer