Koen Vermeule Nederlands, 1965

De schilderijen van Koen Vermeule zijn niet verhalend van aard, maar ontstaan vanuit een observerende, bijna fotografische blik. De kunstenaar 'betrapt' de vluchtige, alledaagse werkelijkheid en houdt deze voor een moment vast. In dat ogenschijnlijk triviale zoekt hij naar een onderliggend mysterie. Zijn werk kan worden gelezen als een reflectie op het heden, waarin snelle technologische ontwikkelingen en veranderend sociaal gedrag een belangrijke rol spelen.

Het vertrekpunt van de schilderijen ligt steevast in de directe omgeving. Vermeule werkt met indrukken uit straatbeelden en natuur, momenten die zich kortstondig aandienen en zijn aandacht grijpen. Hij selecteert, isoleert en bewerkt deze waarnemingen tot beelden die functioneren als een eerste uitsnede van de werkelijkheid-een eerste filter van licht, waarin ruis en overdaad nog zichtbaar blijven. Deze werkwijze benadrukt het voorlopige en open karakter van het beeld. Tegelijkertijd is zijn manier van kijken doordrongen van de kunstgeschiedenis, met zichtbare verwantschappen met Georges Seurat, Léon Spilliaert, Juan Muñoz en Hokusai.

In zijn werk verschijnen vaak stedelijke figuren: mensen die zich individualistisch door de stad bewegen en in zichzelf gekeerd lijken. Ze zijn verzonken in hun eigen wereld, verbonden met hun omgeving via mobiele telefoons of koptelefoons. Vermeule toont een voortdurende fascinatie voor menselijk gedrag in de metropool. In Skywriter verschijnt een graffitispuiter die een teken in de lucht zet-een beeld dat zowel alledaags als magisch aandoet en de suggestie wekt van grenzeloze ambitie. Andere werken tonen onder meer een meisje uit een vredesoptocht met een reusachtige vredesduif, een Turkse vrouw met haar kind in een Nederlands speeltuintje gezien vanuit een verhoogd perspectief, en hangjongeren aan de rand van een Scandinavisch meer in High above Ground, waar het hedendaagse beeld zich verbindt met de romantische traditie van Caspar David Friedrich. In Ghosts bevinden zich figuren op een avondlijk dak met vuurwerk, terwijl Tokyo Dreamer een jongen toont die in een museum in slaap lijkt te zijn gevallen.

Vermeule streeft naar beelden die zich blijvend op het netvlies kunnen vastzetten, maar zich niet eenduidig laten verklaren. De betekenis blijft open en beweeglijk. Zo kan een liggende figuur uiteenlopende interpretaties oproepen-van rust tot verslagenheid of zelfs de suggestie van de dood. Door ingrepen in context en compositie verschuift de betekenis van het oorspronkelijke beeld, waardoor bijvoorbeeld een festivalbezoeker in een geheel andere, bijna onwerkelijke omgeving kan worden geplaatst.

Figuur en landschap vormen de constante bouwstenen in zijn oeuvre. Vaak gaan zij een symbiotische relatie aan, maar ook het lege, geconstrueerde landschap krijgt een autonome rol. Veel beelden zijn gebaseerd op waarnemingen vanuit beweging, zoals gezien vanuit een auto of trein. Deze ervaring van snelheid en voorbijglijden vertaalt zich in de schildertechniek en blijft voelbaar in het eindbeeld.

Binnen deze visuele taal raken ook bredere maatschappelijke thema's aan-zoals globalisering, jeugdcultuur, integratie en de kunstmatigheid van het Nederlandse landschap. Vermeule benadert deze onderwerpen vanuit betrokkenheid, zonder expliciet stelling te nemen. De nadruk blijft liggen op de beeldende kracht en de raadselachtige, meerduidige betekenis van het schilderij.